top of page

Yerden gelen sorunlar nelerdir?

Yerin kaya mı toprak mı olduğu, kayanın derinliği, yapının temelinin bulunduğu toprağın ıslak mı kuru mu olduğu ve yerin esneklik özellikleri yerden gelecek sorunlardır. Yerin depremde nasıl davranacağı, yapının depreme karşı dayanıklılığıyla ilişkilidir.

Sismik Çalışmalar

Sismik Anlatım.png

Deprem sırasında yapınızı etkileyen en önemli konulardan biri, yerin gelen deprem dalgalarını büyütmesidir. Yapınızın altındaki gevşek katman ne kadar derinse, deprem sarsıntısı yapınıza o denli şiddetli gelecektir. Yapıya etkiyen depremin şiddeti ve yıkıcı gücü ne kadar fazlaysa, yapının ayakta kalabilmesi için göstermesi gereken direnç ve dayanıklılık da bir o kadar fazla olması gerekir. Dolayısıyla gevşek katman üzerindeki yapıların deprem riski yüksektir.

Bu durumun araştırılması için sismik çalışma yapılarak yeraltının  görüntülenmesi en etkili, hızlı ve ekonomik yöntemdir. Sismik yer inceleme çalışmaları ile yerden gelebilecek birçok sorunun da incelemesi yapılmış olur. Yöntemin uygulanışı yukarıdaki şekildeki gibidir. Balyozla yer altına kaynak olarak gönderilen ses dalgalarının, yer içindeki yansımalarını yüzeye yerleştirilmiş kaynak dalgalara duyarlı "jeofon"(duyaç) denilen oldukça hassas alıcılarla kayıt edilmesi yöntemine dayanır. Yukarıdaki şekilde toprak (kahverengi), kaya (gri), yeşil çimenler içine yerleştirilmiş küçük kırmızı çiviler jeofonlar, beyaz çizgiler ise sismik dalgaların yer içindeki temsili yayılımı ve jeofonların üst kısmında kalan siyah renkli dalga formu örnek bir sismik kaydı temsil etmektedir.

Elektrik (Elektro) Ölçümler

Elektrik Anlatım.png

Yerdeki ıslaklık, deprem sırasında yerin davranışını etkiler, uzun süreli bir değerlendirmede ise ıslaklık yapının temellerinin  dayanımını azaltan en önemli sorundur. Temellerinden su alan veya temelleri yüksek ıslaklık seviyesinde bulunan yapıların demir donatıları zamanla  paslanır ve paslanan donatılar esneklik özelliklerini kaybedeceğinden yapı deprem anında bu donatılardan kırılır.  Sağlıklı bir yapı deprem sırasında esneyerek, depremi zarar görmeden atlatır.

Yerdeki ıslaklık deprem sırasında yerin sıvılaşma potansiyelinin belirlenmesinde önemli rol oynar. Deprem sırasında yerin sıvılaşması yerin taşıma gücünü azaltarak yapı sağlam olsa bile yapının devrilmesi, batması sonucu yapıya büyük hasarlar verebilir. Bu etkilerin araştırılması için yerde elektrik ölçümler yapılmalıdır. Şekilde temsil edildiği gibi yüzeyde bulunan elektrotlara verilen akımın yeraltında oluşturduğu gerilimin ölçülmesi prensibine dayanan elektrik yöntemle, yerdeki ıslaklığın derinliği bulunabilir. Elektrik yöntemler aynı zamanda yapı-yer oturma araştırmalarında, maden ve boşluk aramalarında, arkeolojik çalışmalarda kısacası yerle ilgili birçok sorunun araştırılması ve çözülmesinde kullanılır.

bottom of page